فرق نام او را ابو عيسى اصفهانى نوشته‌اند و او بنيانگذار فرقه عيسويه در اصفهان بوده است . ابو عيسى مدعى شد كه رسول مسيح است ، او ظهور مسيح را پيشگويى كرد . وى مىگفت مسيح پنج رسول دارد كه راه ظهور او را هموار مىكنند . عيسى و محمد دو تن از آنانند . عيسى و محمد هر دو از پيامبران راستين‌اند ، اگر چه رسالت ايشان بر خلاف رسالت آينده مسيح ، جهانى نبوده است . بنابراين مسيحيان و مسلمانان نيز همانند يهوديان از فرقه‌هاى مهديه هستند . همانندىهايى كه در ميان عقيده‌هاى ابو عيسى اصفهانى و يزيد پسر انيسه وجود دارد درخور توجه است و يزيد پسر انيسه شايد به احتمال قوى فرقه يهودى عيسويه را به گونه مردمان اهل كتابى مىنگريسته كه به پيامبرى محمّد خستو شده بىآنكه شريعتش را پذيرفته باشند به نظر مىرسد كه يزيد در دورهء نابسامان پيش از برافتادن خلافت امويان فعاليت داشته است . درباره سرنوشت بعدى جنبش او كه شايد به زودى از هم پاشيده شده هيچ‌گونه آگاهى در دست نيست . به ظاهر گويا در سده چهارم / دهم در خاور سرزمين فارس هنوز جماعتى اباضى وجود داشته است . مسعودى ( م 345 / 956 ) گزارش مىدهد كه در دو شهر هرات ، استخر و چاهك ( صاهك ) در خاور استخر ( اصطخر ) نزديك مرز كرمان سكونتگاه خارجيان بوده‌اند « 1 » . چند گاهى پس از آن نه چندان ديرتر ملطى ( م 377 / 987 ) از جماعت خارجى استخر هرات چنان سخن مىگويد كه گويى به كيش اباضى پاىبند بودند ، هر چند او تنها ايشان را الشرات مىنامد . دهمين فرقه خارجيان شرات هستند اينان بر آن بودند كه هر كس گناه كند ( اصحاب المعاصى ) چه گناه صغيره چه گناه كبيره كافر است و از دو داماد ( ختنين ) عثمان و على كناره گرفته و از دو شيخ ( شيخين ) ابو بكر و عمر پشتيبانى مىنمودند . آنها گرفتن دارايىهاى مردم را روا ندانسته و زنان را اسير نمىكنند در هيچ نكته‌اى از دين يا

--> ( 1 ) . مروج فقره 1994 هراه چنان كه در پانوشت شماره 8 توسط ويراستار پيشنهاد شده هرات خوانده مىشود .